Mang Thai - Mang Bầu - Sức Khỏe Sinh Sản

Rất nhiều mẹ bầu có chung thắc mắc rằng không biết đâu là dấu hiệu báo nguy hiểm trong thai kỳ, khi nào thì cần gọi điện cho bác sĩ khi thấy trong người khó chịu…? Trên thực tế, nếu mẹ nhận thấy những dấu hiệu dưới đây, đi kèm với triệu chứng khó chịu trong cơ thể, mẹ nên đến bệnh viện khám thai hoặc gọi cho bác sĩ để được kiểm tra kịp thời.

Những triệu chứng dưới đây có thể là dấu hiệu báo mẹ bị sảy thai, sinh non, mang thai ngoài tử cung… vô cùng nguy hiểm.

- Chảy máu âm đạo hoặc xuất hiện đốm máu.

- Thai nhi chuyển động ít hoặc đá ít hơn bình thường (từ khi mẹ cảm nhận rõ những chuyển động của bé và bé vẫn đạp đều hàng ngày). Hãy hỏi bác sĩ về cách theo dõi những chuyển động của thai nhi.

Khi nhận thấy những dấu hiệu nguy hiểm, mẹ bầu cần đi khám ngay. (ảnh minh họa)

- Gia tăng tiết dịch âm đạo hoặc đột ngột xả nhiều tiết dịch, nước nhuốm máu hồng – đây có thể là dấu hiệu mẹ sắp sảy thai hoặc sinh non

- Đau bụng, tăng áp lực vùng chậu

- Đau buốt, đi tiểu nhiều

- Nôn ói nặng kèm sốt hoặc đau nhức cơ thể

- Sốt kéo dài

- Chuột rút, sưng phù chân, tay, mặt

- Ngất xỉu, chóng mặt

- Ngứa dữ dội bàn chân, tay, lòng bàn chân, tay và khắp cơ thể.

Những năm gần đây, tỷ lệ các ca sinh mổ không ngừng gia tăng, ngoài lý do gặp bệnh lý trong thai kỳ buộc phải đẻ mổ thì có rất nhiều lý do khác mà các mẹ hiện đại đua nhau chọn sinh mổ. Thông thường, chuyện sinh nở như một trò may rủi vì có người đau đẻ ngắn, có người đau đẻ dài, có người đau vừa phải nhưng cũng có mẹ đau ngoài sức chịu đựng. Tuy nhiên điều này không ai có thể biết trước nhưng với đẻ mổ thì mẹ hoàn toàn có thể lập được kế hoạch trước và quản lý được quá trình sinh nở của mình.

Ngoài ra còn rất nhiều “điểm cộng” khác mà sinh thường không thể bằng sinh mổ như:

Lên kế hoạch sinh nở

Như đã nói ở trên, nếu đẻ thường như một trò may rủi thì đẻ mổ mẹ có thể hoàn toàn chủ động được ca sinh của mình. Các cặp vợ chồng sẽ thoát khỏi cảnh nhập viện cấp cứu ban đêm khi cơn đau đẻ đến và có thể sắp xếp được một nhiếp ảnh gia chụp cho quá trình sinh nở của mình. Và chắc chắn nếu mẹ chọn sinh mổ thì cũng đã có đủ thời gian để sắp xếp đồ đặc, dọn dẹp nhà cửa xong xuôi trước khi đến viện.

Nếu đẻ thường như một trò may rủi thì đẻ mổ mẹ có thể hoàn toàn chủ động được ca sinh của mình. (ảnh minh họa)

Sắp xếp công việc

Vì có thể lên kế hoạch sinh nở từ trước nên mẹ sẽ tránh khỏi nguy cơ đau đẻ ngay tại cơ quan và chưa bàn giao xong công việc.

Sợ đau đẻ

Đây là lý do mà rất nhiều bà mẹ trẻ đưa ra khi nói về quyết định sinh mổ của mình. Họ đã từng xem, đọc những câu chuyện sinh nở chết đi sống lại vì đau đẻ ngoài sức chịu đựng. Với đẻ mổ, vì có sự trợ giúp của thuốc gây mê và thuốc giảm đau, các mẹ sẽ bớt đau đớn hơn.

Tránh nỗi lo bị rạch tầng sinh môn

Hầu hết các trường hợp sinh mổ ngày nay đều bị rạch tầng sinh môn để thuận lợi cho việc em bé chào đời tuy nhiên phẫu thuật này sẽ khiến mẹ vô cùng đau đớn. Vị trí bị rạch lại khá nhạy cảm nên mỗi lần mẹ đi tiểu tiện, đại tiện đều vô cùng khó khăn. Đây cũng là vấn đề khiến nhiều mẹ bầu sợ hãi mà chọn đẻ mổ.

Y học kỹ thuật hiện đại sẽ giúp ca sinh mổ của mẹ đơn giản với vết rạch ngang bụng chỉ dài 8-10 phân và chỉ sau khoảng 15 phút là con yêu chào đời. (ảnh minh họa)

Chuyện chăn gối vợ chồng sau sinh

Sau ca sinh thường, hầu hết các mẹ đều có cảm giác “vùng kín” bị giãn kích thước khiến chuyện chăn gối vợ chồng bị ảnh hưởng và khó lấy lại ham muốn sau sinh. Khi chọn đẻ mổ mẹ sẽ tránh bị nguy cơ này.

Sớm gặp mặt con

Y học kỹ thuật hiện đại sẽ giúp ca sinh mổ của mẹ đơn giản với vết rạch ngang bụng chỉ dài 8-10 phân và chỉ sau khoảng 15 phút là con yêu chào đời. Mẹ sẽ không phải lo cảnh đau đẻ 2-3 ngày mà mãi con không chào đời như đẻ thường. Và đương nhiên ai chẳng muốn sớm được nhìn mặt con sau 9 tháng mong ngóng phải không các mẹ?

Đẻ mổ mang lại khá nhiều lợi ích nhưng xét về mọi mặt thì đẻ thường vẫn được các chuyên gia khuyến khích với các mẹ. Vì vậy chị em bầu nên tham khảo thật kỹ những ưu nhược điểm của từng phương pháp và tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi chọn phương pháp sinh nở phù hợp nhất.

Sinh ra một đứa con khỏe mạnh, thông minh luôn là mong ước của tất cả mọi người tuy nhiên không phải ai cũng có kiến thức đẩy đủ về vấn đề này. Một số sai lầm có thể mẹ không biết trong chế độ ăn uống hàng ngày có thể khiến thai nhi chậm phát triển trí não hơn các bạn.

Mẹ bầu ăn quá nhiều

Chuyện cố ăn thật nhiều chất dinh dưỡng và những thứ “bổ béo” rồi tự hào về cân nặng ngày càng cao ngay nay đã quá “lỗi thời”. Trên thực tế, những mẹ bầu béo phì thường dễ bị rối loạn chuyển hóa, dẫn đến hệ thống thần kinh phôi thai bị bóp méo.

Axit folic rất quan trọng trong việc đảm bảo sự phát triển của hệ thần kinh thai nhi, giúp giảm tỷ lệ mắc khuyết tật ống thần kinh ở trẻ em. Tuy nhiên đối với phụ nữ mang thai bị béo phì, axit folic rất khó để phát huy tác dụng của mình. Một nghiên cứ của Mỹ cho thấy phụ nữ thừa cân trước khi mang thai, nguy cơ khuyết tật ống thần kinh ở trẻ em khi sinh ra cao gấp 2 lần phụ nữ bình thường. Phụ nữ thừa cân sau khi mang thai, khả năng trẻ bị khuyết tật ống thần kinh lên tới 4 lần mẹ bầu có trọng lượng bình thường.

Gợi ý: Để cơ thể có đủ axit folic cho thai nhi, mẹ bầu nên ăn các loại thực phẩm giàu folate, chẳng hạn như gan động vật hoặc thận, rau xanh, cá, trứng, ngũ cốc và các sản phẩm đậu nành, vv. Thêm vào đó, bắt đầu từ 1-3 tháng trước khi mang thai, chị em nên uống bổ sung axit folic, và có thể duy trì thêm 3 tháng sau khi mang thai.

Lười bổ sung i-ốt

Cơ thể của phụ nữ mang thai bị thiếu i-ốt dễ bị ảnh hưởng đến sự tổng hợp hormone tuyến giáp, từ đó khiến bộ não thai nhi kém phát triển. Tuyến giáp chịu trách nhiệm về ngôn ngữ, thính giác và tinh thần của đứa trẻ. Nếu hormone tuyến giáp không được hoạt động tốt, chúng sẽ dẫn đến sự ra đời của những đứa trẻ tăng trưởng chậm, không biết phản ứng, thậm chí điếc, rối loạn tâm thần…hay còn gọi là bệnh Down. Hiện nay, bệnh Down vẫn chưa hề có thuốc chữa trị dứt điểm.

Gợi ý: Mẹ bầu nên chú ý đến chế độ dinh dưỡng cân bằng, chú ý đến lượng thức ăn có chứa i-ốt, tuân thủ ăn muối i-ốt.

Cơ thể của phụ nữ mang thai bị thiếu i-ốt dễ bị ảnh hưởng đến sự tổng hợp hormone tuyến giáp, từ đó khiến bộ não thai nhi kém phát triển. (ảnh minh họa)

Thiếu hụt canxi trong khi mang thai

Các chuyên gia y tế Mỹ đã tiến hành khảo sát hàng trăm phụ nữ mang thai và đi đến một kết luận: trong khi mang thai nếu lượng canxi hấp thụ hàng ngày của người mẹ không đạt 1200 mg hoặc ít hơn 600 mg thai nhi sẽ rất dễ bị loãng xương. 

Gợi ý: Mẹ mang thai nên chú ý đến đủ tiêu thụ hàng ngày của canxi bao gồm các loại thực phẩm giàu canxi như sữa, pho mát, rau màu xanh đậm và trái cây và các loại thực phẩm tự nhiên khác, và bổ sung canxi theo hướng dẫn của bác sĩ.

Thiếu sắt 

Sắt là thành phần chính của hemoglobin chất đóng vai trò mang oxy và chất dinh dưỡng đến các mô của bào thai. Thiếu sắt ảnh hưởng đến hemoglobin ở người mẹ, tác động đến sự trao đổi chất của thai nhi, không chỉ dễ dàng gây ra thiếu máu thiếu sắt ở thai nhi mà còn cản trở tốc độ tăng trưởng và cân nặng của thai nhi.

Gợi ý: Mẹ bầu mang thai từ thang thứ 5 cần chú ý bổ sung thật nhiều sắt và chế độ ăn uống.

Thiếu đồng 

Khi hàm lượng đồng trong máu của phụ nữ mang thai quá thấp, nó sẽ gây ra sự thiếu hụt đồng trong bào thai, ảnh hưởng đến sự trao đổi chất của thai nhi và gây thiếu máu bào thai. Vì vậy, khi mang thai, mẹ không thể bỏ qua việc bổ sung đồng cho cơ thể tránh ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe của thai nhi.

Gợi ý: Các loại thực phẩm giàu đồng cho mẹ bầu là gan động vật, thịt (đặc biệt là gia cầm), trái cây, các loại hạt, cà chua, đậu xanh, khoai tây, sò, rong biển, ca cao và sô cô la.

Thiếu hụt Mangan (Mn) khi mang thai

Thiếu Mn trong khi mang thai ảnh hưởng nghiêm trọng sự phát triển xương, tạo khả năng xuất hiện các biến dạng khớp nghiêm trọng. Vì vậy khi mang thai, chị em phải chú ý đến hàm lượng Mn. Nói chung, nếu một người phụ nữ mang thai ăn ngũ cốc và rau đầy đủ thì việc thiếu Mn thường không xảy ra. Nhưng nếu ăn thực phẩm chế biến hoặc tổng hợp quá thường xuyên sẽ làm cho cơ thể thiếu hụt Mn

Gợi ý: Mẹ bầu nên chú ý đến chế độ ăn uống đầy đủ các chất dinh dưỡng và ăn nhiều trái cây, rau, ngũ cốc.

Thiếu kẽm 

Nghiên cứu Y học Mỹ đã tìm thấy rằng trẻ sơ sinh nhẹ cân,có chu vi vòng đầu nhỏ hoặc trẻ sơ sinh bị khiếm khuyết về tinh thần đều vì mẹ đã bị thiếu kẽm trong thai kỳ. Kẽm rất quan trọng trong việc phát triển não bộ của thai nhi, dó đó thiếu hụt kẽm sẽ  gây thiệt hại cho sự phát triển đại não trẻ

Gợi ý: Mẹ bầu nên điều chỉnh chế độ ăn uống, chú ý đảm bảo lượng thịt nạc, trứng, thịt gia cầm, hải sản, sò và các loại thực phẩm giàu kẽm khác trong ngày. Thêm vào đó, nên ăn nhiều rau, hoa quả, khoai tây, ăn các sản phẩm sữa, đậu phụ và các sản phẩm từ đậu nành.

Lần đầu mang thai, dù khá bỡ ngỡ nhưng vì đã có thời gian chuẩn bị trước đó nên cả thai kỳ, mẹ Minh Phương (Cầu Giấy, Hà Nội) khá khỏe mạnh, đặc biệt là em bé đang phát triển rất tốt. Khi được hỏi, trong thai kỳ điều gì khiến Phương hài lòng nhất, cô cho biết đó là cân nặng của em bé hiện tại đã đạt chuẩn, phát triển tốt mà mình thì lại tăng cân rất khiêm tốn. “Theo bác sĩ tại lớp học tiền sản, quan niệm bà bầu phải ăn cho hai người là sai, chỉ cần ăn tăng lên 0,5 khẩu phần ăn bình thường nữa là được. Ngoài ra, bí quyết giúp mình tăng cân vừa phải là giảm tinh bột, tăng khẩu phần thịt, cá, trứng, sữa và hoa quả. Nói chung nên ăn chất chứ không nên ép ăn về số lượng.”, Minh Phương chia sẻ về chế độ ăn trong 9 tháng mang thai của mình.

Ngoài ra bà mẹ trẻ cũng có những chia sẻ thú vị về cách làm đẹp khi mang thai để thai kỳ vẫn xinh như gái còn son.

Dù mang thai đến tuần 38 nhưng vóc dáng mẹ Minh Phương vẫn rất thon gọn.

38 tuần chỉ tăng 8kg

Minh Phương và chồng đã có thời gian gần 1 năm để chuẩn bị cho việc mang bầu. Trong thời gian đó, cô đã tiêm phòng sởi, quai bị, rubella và cúm theo mùa để an toàn trong quá trình mang thai. Theo Phương, việc tiêm phòng trước khi mang thai là vô cùng quan trọng để em bé sau này được phát triển trong điều kiện tốt nhất. Chị em nên tiêm phòng đầy đủ các mũi vacxin phòng ung thư cổ tử cung, cúm theo mùa, rubella, quai bị, sởi...

Ngoài ra, trước khi mang thai 3 tháng, Phương còn bổ sung thêm vitamin E để tốt cho nội tiết phụ nữ, axit folic để chống dị tật ống thần kinh cho bé, đến khi có bầu cô vẫn tiếp tục uống thêm axit folic.

Dù cả hai vợ chồng đã có gần 1 năm để chuẩn bị trước khi thụ thai nhưng khi biết tin có bầu, cả hai vẫn vô cùng bất ngờ. Cô bảo, khi cầm que thử thai đã hiện hai vạch rồi mà không dám tin vào sự thật. “Mình thử que thấy 1 vạch đậm, 1 vạch nhạt, cũng ngờ ngợ có thai nhưng sợ que không chuẩn nên đi gọi điện cho chị gái rồi mấy cô bạn thân đã có con, chụp ảnh rồi gửi đi xem kinh nghiệm mọi người thế nào. Khi thấy mọi người nói như vậy chắc chắn là có mình mới báo cho chồng biết.”, Phương kể.

Chia sẻ về điều khiến mình hài lòng nhất về thai kỳ cho đến thời điểm này, Minh Phương nói đó là cân nặng tăng đúng theo dự kiến. Hiện tại Phương đang mang bầu tuần thứ 38 nhưng chỉ tăng 8 kg. Điều đáng nói là em bé vẫn phát triển rất tốt và theo dự kiến của bác sĩ, khi chào đời bé sẽ nặng khoảng 3,3 kg.

Những bức ảnh này được chụp khi Phương mang thai tháng tuần 36.

Bí quyết để không tăng cân quá nhiều của Phương là hạn chế tinh bột, đường và chú trọng thực phẩm nhiều chất.

Về chế độ ăn uống cụ thể trong thai kỳ, Phương nói: “Ngoài việc trong 3 tháng đầu nghe mọi người nói nên tránh ăn rau ngót, đu đủ xanh, nước dừa vì gây co bóp tử cung ra thì mình không kiêng khem gì. Thay vì mọi người hay bảo bầu phải ăn trứng ngỗng thì mình chỉ ăn trứng gà. Trứng gà và sữa là hai món mình bổ sung từ đầu tới tận bây giờ. Ba tháng giữa trở đi mình bổ sung mỗi ngày một quả dừa để sạch ối, thấy các mẹ bầu bảo nhau uống nước mía nữa nhưng mình không hảo ngọt nên không uống nước mía." Minh Phương cũng quan niệm tăng nhiều cân vừa không tốt cho mẹ vừa không tốt cho con.

Bà mẹ 8x cho biết cô cũng từng rất lo lắng về cân nặng khi mang thai 3 tháng đầu. Minh Phương bị ốm nghén nên ăn uống kém, cô không những không tăng cân mà còn sụt 1kg. Nhưng khi tìm hiểu thông tin thì Phương được biết 3 tháng đầu em bé sống bằng hormone từ cơ thể mẹ. Mỗi lần đi siêu âm, bác sĩ đều nói em bé đang phát triển tốt nên vợ chồng Phương không lo lắng nữa.

Phương chia sẻ dù tăng cân không nhiều nhưng con gái cô vẫn phát triển rất tốt.

Chiếc váy hồng đáng yêu do Phương tự thiết kế tặng con gái.

Bầu bí thì làm đẹp tự nhiên

Bầu bí những tuần cuối nhưng da mẹ Minh Phương mịn màng, không hề có mụn đó là nhờ cô chăm chỉ làm đẹp theo các phương pháp tự nhiên. “Theo mình làm đẹp khi mang thai  chỉ không tốt khi  bà bầu sử dụng hóa chất không cho phép, còn làm đẹp tự nhiên thì vẫn nên áp dụng.”

Phương cho biết da cô trước hay bị mụn và để lại vết thâm nhưng từ khi mang bầu do chú ý chăm sóc bản thân nhiều hơn, bổ sung thuốc bổ, uống nhiều nước, ăn nhiều hoa quả nên da đỡ mụn và rất nhẵn nhụi. Thời gian rảnh rỗi, Phương còn tự tay “chế” mặt nạ từ lòng trắng trứng gà, mật ong và chanh để giúp da trắng hồng hơn.

Cô cũng tự hào chia sẻ từ ngày bầu bí, tóc đỡ rụng, dầy đẹp hơn nhiều. Đặc biệt nhờ chăm bôi kem chống rạn từ tháng thứ 3 nên da bụng cô vẫn mịn, đẹp. Ngoài ra, bà mẹ trẻ còn chăm chỉ tập luyện những bài tập nhẹ nhàng do bác sĩ ở lớp học tiền sản hướng dẫn để không bị sổ dáng.

Phương đã chuẩn bị sẵn sàng đồ đạc cho bé yêu.

Bà mẹ 8x háo hức từng ngày đón con gái chào đời.

Sẵn sàng đón con chào đời

Chia sẻ về kế hoạch sinh nở, Minh Phương cho biết cả thai kỳ cô khỏe mạnh nên có lẽ sẽ chọn đẻ thường vì theo cô phương pháp này tốt cho cả mẹ và bé.

Vì đã gần đến ngày dự sinh nên bà mẹ xinh đẹp cũng đã chuẩn bị sẵn sàng mọi thứ để đón con chào đời. Cô còn tự tay thiết kế những chiếc váy mầu hồng rất đáng yêu làm quà đón con. “Có lẽ trong cả 9 tháng mang bầu giai đoạn này là quãng thời gian mình thấy yêu nhất! Đi mua sắm rồi giặt, phơi những chiếc quần, áo, đôi tất tay tất chân bé xíu. Rồi trang trí phòng cho bé với những đồ vật đáng yêu nữa. Mình còn tự làm cho bé những chiếc váy màu hồng xinh yêu nữa. Nói chung nó là cảm giác khó tả mà chỉ những người đang, đã và sẽ làm mẹ mới có thể hiểu được.”, Minh Phương hạnh phúc nói.